In 2005 kwam auteur Jacques Wintermans voor het eerst zelf in aanraking met indexbeleggen. Hij ging zich erin verdiepen en vroeg zich af waarom dit fenomeen zo onbekend is in Nederland.
1 Het moderne beleggen
In de jaren 60-70 is indexbeleggen "ontdekt" in Amerika. De belegger kiest nu tussen: actief beleggen (proberen de markt te verslaan) of
indexbeleggen (tevreden zijn met een marktconform rendement). Wij particulieren horen weinig over indexbeleggen omdat de markt gedomineerd wordt door banken en verzekeraars. Bij indexbeleggen koop je een pakket dat je vasthoudt; je koopt een pakket aandelen of obligaties dat lijkt op een index. Indexbeleggen is
passief beleggen. Het boek richt zich op aandelen en obligaties. Indexbeleggen is aantrekkelijk omdat het
meestal meer oplevert dan actief beleggen. Indexbeleggen is erg overzichtelijk, makkelijk te begrijpen en spaart tijd. Je hoeft je er maar 1 keer in te verdiepen.
2 Rendementen
Op lange termijn (tientallen jaren) zijn rendementen vrij stabiel. Bij aandelen komt dit neer op zo'n 8% en staatsobligaties 4% per jaar. Wintermans legt het verschil uit tussen rendement voor een na inflatie. Voor inflatie is rendement en na inflatie is koopkrachtrendement. Aandeelhouders krijgen dividend en obligatiehouders rentevergoeding. D.m.v.
herbeleggen ontstaat er een hardere groei van het belegde vermogen. In je portefeuille heb je aandelen voor het rendement en obligaties om het risico te beperken. Wintermans baseert het toekomstig rendement op historisch langetermijn rendement, dit is echter niet gegarandeerd. O.b.v. historische gegevens lijken aandelen inflatie te compenseren. Wintermans gaat in dit boek uit van 8% rendement per jaar. Bij obligaties is dit anders, de koers van obligaties gaat omhoog als de rente zakt. Kortlopende obligaties hebben minder last van inflatie.
3 De risico's
Wintermans legt uit dat 1 op de 3 beursjaren negatief zijn voor aandelen, bij obligaties is dit 1 op 10. Vervolgens legt hij ook het badkuiprisico uit: hoe diep het kan zakken. Meestal vallen badkuipen van obligaties en aandelen niet samen.
4 De relatie tussen rendement en risico
Bij beleggen loop je altijd risico. D.m.v.
spreiding en geduld verminder je het risico. Spreiding doe je over verschillende beleggingscategorieën door aandelen te mixen met obligaties. Spreiding binnen de categorieën doe je weer door veel verschillende aandelen tegelijk te kopen. Hoe meer tijd je neemt, hoe beter.
5 De meerderheid van de actieve beleggers verslaat de index niet
Actief (laten) beleggen heeft weinig zin want de meeste actieve beleggers zijn niet in staat de index te verslaan. Uit onderzoek blijkt dat slechts 1 op de 10 particuliere beleggers de index verslaat. Ze gaan in de fout vanwege emoties.
6 Beurskoersen zijn niet of nauwelijks te voorspellen
Voorspellingen van "experts" zijn onbetrouwbaar. Theorieen zijn interessant maar in de praktijk blijkt het moeilijk om de markt te verslaan. De praktijk zal uitwijzen of een theorie klopte. Wintermans legt de efficiënte-markttheorie, Random Walk-theorie en het logisch redeneren van de
zero-sum game uit. Dat laatste is het interessantst voor dit boek omdat het laat zien dat indexbeleggen gemiddeld meer oplevert dan actief beleggen. Bij een marktgemiddelde zijn er winnaars en verliezers, de een zit eronder en de ander zit erboven. Als je met
kosten van hedgefondsen rekening houdt kan het niet anders dan dat indexbeleggers meer overhouden omdat de kosten veel lager zijn. Echter, mensen denken irrationeel en nemen beslissingen die niet in hun belang zijn. Actieve beleggers zijn geen uitzondering.
Gemiddeld blijven zij achter bij indexbeleggers. Wintermans bespreekt voorbeelden van prognoses die gedaan werden door beursanalisten richting klanten, deze zaten er goed naast. Zo zagen de meeste topmannen de kredietcrisis niet aankomen. Een actieve belegger heeft 20% kans om bovengemiddeld te verdienen en dus 80% op minder. Er is een kleine kans dat er een grote klapper gemaakt wordt.
Een passieve belegger gaat voor een marktconform rendement, geen grote klappers maar zeker ook niet ondergemiddeld.
7 Kosten
Aan actief beleggen zitten hoge kosten verbonden wat funest is voor het rendement. Dit is ongeveer 2% per jaar in vergelijking met 0,5% aan kosten met indexbeleggen. Na 25 jaar scheelt de eind opbrengst maar liefst 40% dankzij het verschil in kosten!
De kosten zijn dus een belangrijke factor. D.m.v. berekeningen toont Wintermans aan dat gratis instappen maar hoge jaarlijkse kosten funest zijn voor je rendement. Wintermans laat zien dat Nederlandse vermogensbeheerders kosten stelselmatig verhogen terwijl daar geen reden toe is. Naast deze grote kostenpost moet ook inflatie en belasting meegerekend worden. Bij een actief beheerd fonds duurt het dan
3x zo lang om het vermogen te verdubbelen. Door de
bonuscultuur gaat het ook mis bij private banking.
De bankier verdient aan de klant en niet voor de klant. Het handige van indexbeleggen is dat je niet meer afhankelijk bent van snode "experts" en het financiële nieuws zelf niet hoeft te volgen. Ook zijn de beleggingskosten erg laag.
8 Indexfondsen
Een beursindex is een verzameling van aandelen. Ze worden passief beheerd en volgen de samenstelling van de index. Hierdoor blijven de kosten laag. Particuliere, lange termijn beleggers zijn het best af bij niet-beursgenoteerde indexfondsen.
9 Samenvatting deel 1
Wintermans geeft hier een samenvatting van het eerste deel van het boek, welke te vinden is op blz. 109.
10 Succesvol beleggen met indexfondsen
Voordat je begint te beleggen moet je weten hoe je er financieel voor staat. Je moet je financiële risico's hebben afgedekt alvorens je over je doelstellingen en wensen na kunt denken. Het advies is om met een
onafhankelijke financiële planner in zee te gaan als je een adviseur in de hand wil nemen. Het betaalde advies verdien je dubbel en dwars terug. Vervolgens maak je de keuze of je passief, actief of een combinatie daarvan (=kern-satelliet aanpak) wil gaan beleggen. Over het actieve gedeelte geeft dit boek geen advies.
11 Beleggingsmix bepalen
Hoeveel procent beleg je in aandelen en hoeveel procent in obligaties? Dit is een zeer belangrijke beslissing want het is bepalend voor het te verwachten rendement. Je kunt kiezen uit
6 basis portefeuilles, afhankelijk van je situatie. Je bedenkt
hoeveel risico je wil nemen en hoelang je je geld kan missen. Vervolgens bepaal je je financiële situatie, overweeg je je kennis en ervaring en bepaal je je
beleggingsdoelstelling. Het belangrijkste is kopen en vasthouden en je niet gek laten maken door de schommelingen van de beurs.
12 Invullen van de portefeuille
Hier richt je je op een brede spreiding om risico's te verminderen. Wereldwijde en Europese spreiding wordt besproken. Obligaties fungeren als een stabilisator in je portefeuille. Alleen kortlopende staatsobligaties in euro's voldoen aan de criteria om als stabilisator te dienen. De makkelijkste oplossing is een obligatiefonds met 0,3% kosten. De dividend en rente worden meteen herbelegd bij een indexfonds om het vermogen sneller te laten groeien.
13 Instappen
Dit is het moeilijkste onderdeel. Eigenlijk zit er weinig anders op dan gewoon de gok te wagen. Het juiste moment om te gaan beleggen is als je het geld ervoor hebt. Let wel op de stemming op de beurs. Als er een hype gaande is kan dat nooit lang goed gaan. Bij een hoge
koers/winstverhouding (k/w) zijn aandelen relatief duur en bij een lage k/w verhouding zijn ze relatief goedkoop. (=price/earnings ratio of p/e ratio). De grens van de k/w verhouding is 20. Bij minder dan 20 kun je "gerust" instappen. Bij een hoge k/w verhouding kun je beter gespreid instappen.
14 Herbalanceren
Het moment van vasthouden is aangebroken. Het advies in dit hoofdstuk is om 1x per jaar de verhouding tussen obligaties en aandelen te bekijken en dit eventueel aan te passen. Blijf kalm en laat je niet opjagen door de sfeer op de beurs. De portefeuille kan scheef groeien naar 80/20, 60/40 of 20/80 etc. Door 1x per jaar te
herijken stel je het
gewenste risicoprofiel in ere. Houd met herbalanceren wel rekening met transactiekosten. Naast het jaarlijks onderhoud is er het 5 jaarlijks onderhoud. Beleggen met een bepaald doel betekent dat je richting het naderende doel een lager risicoprofiel aanhoudt.
15 Periodiek beleggen
Dit is een goede manier om op jonge leeftijd te beginnen met het opbouwen van kapitaal, onder het motto "
betaal jezelf eerst". D.m.v. een automatische machtiging heb je er geen omkijken meer naar. Maandelijks beleggen is ontzettend effectief om vermogen op te bouwen doordat je nu een gunstige gemiddelde aankoopkoers hebt en geniet van het rente-op-rente effect.
16 Media en marketing
De media is eerder een stoorzender voor de passieve belegger, want deze koopt en houdt vast. Het is moeilijk om stoïcijns te blijven. De media wekt vaak valse hoop. De indexbelegger doet er goed aan de waan van de dag te negeren. Vermogensbeheerders en bankiers handelen niet in het belang van de klant, maar in het belang van hun eigen portemonnee. Ze brengen torenhoge kosten in rekening voor onduidelijke producten.
17 Indexbeleggen: eenvoudig maar niet makkelijk
Door te handelen bij onrust op de beurs leveren beleggers juist veel in. Emotie kost simpelweg geld. Het lijkt zo tegen intuïtief om niets te doen als de beurs valt, maar het levert uiteindelijk een hoger rendement op. Kies dus een beleggingsmix die bij je risicotolerantie past. Koop geen beleggingen waar je je niet prettig bij voelt. Volg niet constant het financiële nieuws. Mocht je toch een gokje willen wagen, beleg dan een klein deel actief. Reken je ook niet rijk en zit de tijd uit. Zet je
"kopen en vasthouden" principe op papier zodat je je eraan houdt. Onthoud dat niemand controle heeft over de financiële markten.
Is "De Schitterende Eenvoud van Indexbeleggen" het waard om te lezen? Als je beleggen etcetera doodeng vindt en er niets mee te maken wil hebben is dit overduidelijk geen boek voor jou. Als je wel nieuwsgierig bent naar een simpele vorm van beleggen is dit een boek dat je gelezen moet hebben.
Ook Erica Verdegaal raadt deze vorm van beleggen aan. Ikzelf ga n.a.v. het lezen van dit boek, doorspitten van
de bijbehorende website en de aanmoediging door de columns van
Erica Verdegaal de sprong wagen. M.i.v. het nieuwe jaar open ik een beleggingsrekening bij
Meesman Index Investments.
Voor geïnteresseerden:

De schitterende eenvoud van indexbeleggen
Jacques Wintermans